Магнетна резонанца и клаустрофобија: како да се подготвите за снимањето

Клаустрофобијата е страв од затворен или тесен простор. При магнетна резонанца ова чувство може да се јави и кај луѓе што инаку го немаат. Причината е едноставна: подолго време лежите мирно во тесен простор, со гласни звуци од апаратот.

Овој страв не е знак на слабост и не е причина за срам. Радиолошките техничари често се среќаваат со овој страв, па прашањата за него се вообичаени. Ако го чувствувате, кажете го тоа навреме, бидејќи тогаш прегледот може подобро да се испланира.

Апаратот за магнетна резонанца најчесто изгледа како голем прстен со цевка во средината. Кај повеќето апарати со цевка, цевката е отворена од двете страни и осветлена, а низ неа струи воздух. Пациентот лежи на подвижна маса, која полека влегува во цевката. Делот од телото што се снима мора да биде во средината на апаратот.

За снимање на главата и вратот, околу главата се поставува лесен пластичен калем (намотка) со отвори, сличен на шлем. Тој не го притиска лицето, а низ отворите можете да гледате и нормално да дишете. При снимање на коленото, скочниот зглоб или стапалото најчесто се влегува со нозете напред, па главата останува надвор од цевката или блиску до нејзиниот отвор. Колку ќе бидете во цевката зависи од делот од телото и од видот на апаратот.

За време на снимањето апаратот произведува гласно чукање и зуење. Тоа е обичен звук од работата на апаратот и не значи дека нешто не е во ред. Пред снимањето добивате заштита за ушите, најчесто тапи или слушалки. Снимањето на една регија најчесто трае од 20 до 45 минути. Прегледот со контраст, прегледот на повеќе регии и посложените прегледи траат подолго, понекогаш и повеќе од еден час. Точното траење на вашиот преглед прашајте го при закажувањето.

Ако чувствувате страв од затворен простор, најмногу помага персоналот да го знае тоа однапред. Кажете го тоа уште при закажувањето, на број 018 530 530, и прашајте дали е можен термин со повеќе време. Така персоналот може навреме да ви го објасни текот на прегледот и да се договори со вас што ви го олеснува снимањето.

• Прашајте колку трае вашиот преглед и од колку делови (секвенци) се состои.
• Прашајте дали ќе влезете со главата или со нозете напред.
• Ако претходно снимањето морало да се прекине, кажете му го тоа на лекарот што ве упатува и на персоналот при закажувањето.
• Дојдете околу 15 минути порано, поради пријавувањето и прашалникот за безбедност, за да не брзате.
• Облечете удобна облека без метални делови, а накитот оставете го дома.
• Пред да влезете во просторијата со апаратот, искористете го тоалетот.

Општите упатства за храна, лекови, метал и импланти се наоѓаат во текстот „Подготовка за магнетна резонанца“, во делот со сродни текстови на дното на страницата.

Пред снимањето радиолошкиот техничар објаснува што ќе се случува. Слободно прашајте сè што ве интересира. Прашајте и дали пред почетокот можете само да легнете на масата и да се навикнете на просторот.

За време на прегледот техничарот најчесто е во соседната просторија. Кај повеќето апарати ве гледа низ стакло или преку камера и може да разговара со вас преку интерфон. Ако ви помага да знаете колку уште останало, замолете го пред секоја секвенца да најави колку ќе трае.

Пред почетокот техничарот ви покажува како да му се јавите за време на снимањето, најчесто со притискање на копче или на гумено топче за повик. Кога ќе се јавите, техничарот може да го запре снимањето и да разговара со вас. Повикот не е неуспех. Понекогаш е доволна кратка пауза за да се смирите и да продолжите.

Не постои еден совет што им помага на сите. Пробајте неколку едноставни работи и задржете го она што вам ви одговара.

• Затворете ги очите пред масата да влезе во апаратот. На многумина им помага да не ги отвораат додека трае снимањето.
• Прашајте дали можете да ставите повез преку очите.
• Дишете бавно: вдишете низ носот додека броите до четири, издишете низ устата додека броите до шест. Кога техничарот ќе побара да го задржите здивот, на пример при снимање на градите и стомакот, следете го неговото упатство.
• Бројте ги секвенците или замислувајте место на кое се чувствувате опуштено.
• Прашајте дали за време на снимањето може да се пушти музика преку слушалки.
• Рацете држете ги опуштено покрај телото. Не ги вкрстувајте рацете ниту нозете и не ги спојувајте шаките, освен ако техничарот не каже поинаку. Ако ви е студено, побарајте ќебе.

Најважно е да лежите мирно. Движењето ги прави снимките нејасни, па дел од снимањето може да се повтори. Затоа е подобро да му се јавите на техничарот отколку да се движите.

Присуството на блиска личност на многумина им го олеснува прегледот. Во некои случаи придружникот може да биде во просторијата со апаратот, ако помине безбедносна проверка и ако персоналот тоа го одобри. Тогаш може да седи покрај апаратот и да ве држи за раката или за стапалото, зависно од тоа како лежите, за да знаете дека е тука. Дали тоа е можно за вашиот преглед во Радиологија Маја, прашајте при закажувањето.

И придружникот пред влегувањето поминува безбедносна проверка, бидејќи магнетното поле на апаратот најчесто е постојано вклучено. Не смее да внесе метални предмети, телефон, клучеви ниту платежни картички. Лицата со пејсмејкер или вграден дефибрилатор не влегуваат во просторијата, а за други импланти и метал во телото одлучува персоналот по проверката. Бременоста на придружничката треба да му се пријави на персоналот пред влегувањето. Конечната одлука ја донесува персоналот на радиологијата.

Кога пациентот е дете, за придружбата од родителот прочитајте во текстот „Магнетна резонанца кај деца“, во делот со сродни текстови на дното на страницата.

Ако разговорот, подготовката и присуството на придружник не се доволни, лекарот може да предложи лек за смирување или седација. Тоа најчесто се разгледува кога стравот е силен, кога претходно снимањето морало да се прекине или кога прегледот трае подолго. За тоа одлучува лекарот, по процена на вашата здравствена состојба и на лековите што ги користите.

Ако лекарот ви препише полесен лек за смирување, го земате пред прегледот, точно според неговото упатство. И по таков лек не возете: на прегледот доаѓате и дома си одите со придружник. Седацијата за време на прегледот е поинаква: лекот се дава на местото на прегледот, најчесто во вена, а пациентот цело време го следи лекар, најчесто анестезиолог. Не одлучувајте сами за лекови пред снимањето и не земајте туѓи лекови. Дали прегледот во седација се прави и кај возрасни во Радиологија Маја и под кои услови, прашајте при закажувањето на 018 530 530.

Ако е договорена седација, најчесто важи следново:

• Одредено време пред прегледот не јадете и не пиете, според упатството што ќе го добиете.
• Доаѓате со придружник кој ќе ве испрати до дома.
• Најмалку 24 часа не возите, не ракувате со машини, не пиете алкохол и не потпишувате важни документи. Точниот рок го одредува лекарот што ја води седацијата.
• По прегледот останувате под надзор додека не се разбудите и додека лекарот не процени дека можете да си одите дома.

Се случува снимањето да не успее од првиот обид. Тоа не е пропуст ниту срам. Со лекарот што ве упатил го договарате следниот чекор: нов термин со поинаква подготовка, снимање во седација или, кога тоа е медицински оправдано, друг метод на снимање.

Снимањето со скенер (МСКТ) трае пократко, а апаратот најчесто е поотворен, но користи рендгенско зрачење и не секогаш дава исти податоци како магнетната резонанца. Дали замената е можна, проценува лекарот. За термин и прашања за подготовката или седацијата јавете се во Радиологија Маја на 018 530 530.