Васкуларна хирургија во Ниш

Васкуларниот хирург лекува болести на крвните садови: на артериите, кои ја носат крвта од срцето кон телото, и на вените, кои ја враќаат кон срцето. Крвните садови на самото срце и крвните садови во черепот не спаѓаат во оваа област. Најчести причини за преглед се проширени вени на нозете, стеснувања и запушувања на артериите на нозете, стеснувања на каротидните артерии на вратот, проширувања на артериите (аневризми) и рани на потколеницата што бавно зараснуваат. Асист. д-р Немања Степановиќ, специјалист по васкуларна хирургија, ги води прегледот и лекувањето во Болница Маја во Ниш. Лекувањето не значи секогаш операција. Кај многу состојби лекарот предлага следење и промена на навиките, а кај болестите на вените често и компресивни чорапи. Одлуката за лекувањето лекарот ја донесува по прегледот и наодите.

Прегледот најчесто се закажува поради промени што се гледаат или чувствуваат на нозете: проширени и извиткани вени, чувство на тежина и оток што се засилува навечер, промена на бојата на кожата околу глуждовите, рана што долго не зараснува или болка во листовите при одење, која поминува кога ќе застанете. Честа причина е и наод од друг лекар, на пример стеснување на каротидната артерија на доплер на вратот или проширување на аортата на ултразвук на стомакот. Кај шеќерна болест, покачен крвен притисок и покачени масноќи во крвта, како и кај пушачите, ризикот од болести на артериите е поголем, па матичниот лекар или интернистот може да препорача и преглед на крвните садови. Некои состојби не чекаат закажан преглед и бараат Итна помош (194) или најблискиот ургентен центар: нагол оток и болка во едната нога; нагло бледило, студенило, трпнење или силна болка во ногата; нагол недостаток на воздух или болка во градите; ненадејна слабост или трпнење на едната страна од телото, отежнат говор или ненадејно губење на видот на едното око, дури и кога брзо ќе поминат; нагла, силна болка во стомакот или грбот кај веќе позната аневризма.

Основа е прегледот: разговор за тегобите, претходните болести и лековите, а потоа преглед на кожата, вените и пулсот на нозете. Најчест дополнителен преглед е доплерот, односно ултразвук на крвните садови. Доплерот покажува како тече крвта низ вените и артериите, каде постои стеснување, дали во вената има тромб и дали крвта во вените се враќа наназад. Доплер на крвните садови на нозете, вратот и рацете може да се направи во Радиологија Маја, на истата адреса. Кога е потребен подетален приказ на артериите, лекарот може да предложи снимање на скенер со контраст (МСКТ ангиографија), кое се прави во Радиологија Маја. Пред снимањето со контраст кажете му на лекарот дали порано сте имале реакција на контраст, дали имате болест на бубрезите или на штитната жлезда и дали земате лекови за шеќерна болест. Според проценката на лекарот, пред снимањето се прави анализа на крвта за функцијата на бубрезите. Другите анализи на крвта најчесто се прават пред зафатот.

Планот за лекување зависи од наодот, општото здравје и желбата на пациентот. Најчесто постојат три пристапа. Првиот е следење, со контролни прегледи и повторен доплер. Вториот е лекување без операција: редовно движење, намалување на телесната тежина, престанок со пушењето и терапија што ја одредува лекарот, а кај болестите на вените и компресивни чорапи што ќе ги препорача лекарот. Кај стеснување на артериите на нозете компресивни чорапи не се носат без совет од лекар. Третиот е зафат на крвниот сад, кога лекарот ќе процени дека е корисен. Пред зафатот хирургот ја проценува здравствената состојба, а кога за зафатот е потребна анестезија, проценка прави и анестезиологот, кој го договара видот на анестезијата. Лекарот на прегледот објаснува како и каде се изведува зафатот, дали е потребен престој во болница и колку трае опоравувањето.