Анализи пред операција: кои се прават и како да се подготвите
Кои анализи се потребни пред планирана операција, одредува лекарот. Најчесто тоа се комплетна крвна слика, тестови за згрутчување на крвта и основни биохемиски анализи, а во зависност од возраста, здравјето и видот на зафатот и ЕКГ или преглед кај интернист. Крв обично се вади наутро, на гладно, со обична вода. Списокот со анализи и колку стари смеат да бидат наодите ги дознавате од хирургот на прегледот. Лабораторијата ги работи анализите, а наодот го толкува лекар.

Кои анализи најчесто се прават пред операција?
Списокот со анализи не е ист за секој пациент. Лекарот го одредува според видот на зафатот, видот на анестезијата, возраста и здравјето на пациентот. Најчесто се бараат:
- Комплетна крвна слика: го мери бројот на црвени и бели крвни зрнца и тромбоцити, како и хемоглобинот и хематокритот.
- Тестови за згрутчување на крвта: протромбинско време (PT, INR) и APTT, а понекогаш и фибриноген.
- Основни биохемиски анализи: на пример гликоза (шеќер во крвта), уреа и креатинин, а по процена на лекарот и ензими на црниот дроб и електролити.
- Крвна група и Rh фактор, кога ги бара лекарот.
- Преглед на урина, кога го бара лекарот.
Ова е општ преглед, а не список за вашиот зафат. Кај некои зафати лекарот бара помалку анализи, а кај пациенти со хронични болести и дополнителни. Затоа почекајте го списокот што ќе го добиете на прегледот и направете го точно она што е напишано на него.
Зошто се прават анализи пред операција?
Анализите им помагаат на хирургот и анестезиологот да ги испланираат операцијата и анестезијата според вашето здравје.
- Крвната слика може да укаже на анемија или на знаци на инфекција и воспаление.
- Тестовите за згрутчување покажуваат колку време е потребно крвта да се згрутчи, што е важно за секој хируршки зафат.
- Уреата и креатининот зборуваат за работата на бубрезите, а ензимите на црниот дроб за црниот дроб.
- Гликозата ја покажува вредноста на шеќерот во крвта.
Ако некој наод отстапува од очекуваното, тоа само по себе не значи дека операција нема да има. Тогаш лекарот одлучува дали анализата треба да се повтори, да се направи дополнителен преглед или прво да се воведе терапија. Затоа не го толкувајте наодот сами. Референтните вредности се разликуваат од лабораторија до лабораторија, а лекарот го гледа наодот заедно со прегледот и вашите тегоби.
Кој го одредува списокот со анализи и кога да ги направите?
На прегледот лекарот што го изведува зафатот (хирург, уролог или гинеколог) го објаснува зафатот. Ако се одлучите за операција, добивате список со анализи и наоди што треба да ги донесете. Тогаш прашајте и колку стари смеат да бидат наодите, бидејќи анализи направени премногу однапред може да се бараат повторно.
Ако зафатот се изведува во аналгоседација, спинална или општа анестезија, наодите ги прегледува и анестезиологот. Тој ве прашува за болести, терапија, алергии и претходни анестезии и врз основа на сето тоа предлага вид на анестезија.
Практичен редослед:
- Прво преглед кај лекарот што го изведува зафатот и список со анализи.
- Потоа анализите, во рокот што ви го кажал лекарот.
- На предоперативниот преглед хирургот ги проверува наодите.
- Ако некој наод недостига или доцни, јавете се во болницата пред денот на прием, а не дури на приемот.
Уште на првиот преглед кажете ако земате лекови за разредување на крвта.
Како да се подготвите за вадење крв пред операција?
Анализите пред операција главно се прават од едно вадење крв, па наједноставно е да дојдете наутро, на гладно.
Денот пред анализите:
- Избегнувајте алкохол и масна, тешка храна.
- Избегнувајте тежок физички напор.
- Вечерајте лесно.
На денот на анализите:
- Дојдете на гладно, најчесто 8 до 12 часа по последниот оброк.
- Пијте само обична вода.
- Кафето, чајот, соковите и цигарите оставете ги за по вадењето крв.
- Понесете го списокот со анализи што сте го добиле од лекарот и список на лековите што ги земате.
Не ја прекинувајте редовната терапија на своја рака поради вадењето крв. Кажете му на персоналот на лабораторијата кои лекови и додатоци во исхраната ги земате, бидејќи некои можат да влијаат на резултатите. Ако користите инсулин или таблети за шеќер, утринската доза договорете ја со лекарот однапред, бидејќи при гладување шеќерот може премногу да падне.
Детални упатства за водата, кафето и лековите има во статијата за подготовка за вадење крв, која е поврзана на дното од оваа страница.
Тестови за згрутчување на крвта и лекови против згрутчување
Тестовите за згрутчување (PT, INR, APTT) се прават од примерок крв од вена. За нив важи истата подготовка: на гладно, најмалку 8 часа без храна, со обична вода. Претходниот ден избегнувајте алкохол, масна храна и тежок физички напор.
Лековите против згрутчување на крвта директно влијаат на овие резултати. Ако ги земате:
- Кажете му го тоа на персоналот на лабораторијата пред вадењето крв и на лекарот што ќе ве оперира.
- Не ги прекинувајте и не ја менувајте дозата сами. Дали и кога лекот се прекинува или заменува пред операција, одредува лекарот.
- Лекарот може да побара крвта да се извади во одредено време во однос на последната доза на лекот.
Кажете и за додатоци во исхраната и билни препарати, вклучително и оние со витамин К, бидејќи и тие можат да влијаат на згрутчувањето на крвта.
Како се дава примерок урина?
Ако на списокот е и преглед на урина, најчесто се носи прва утринска урина, среден млаз, по утринска хигиена:
- Измијте ги рацете и надворешниот дел на половите органи.
- Првиот млаз пуштете го во тоалет.
- Средниот млаз фатете го во чист сад за урина.
- Садот добро затворете го и донесете го примерокот во лабораторијата што поскоро.
Ако лекарот бара и уринокултура, примерокот се дава во стерилен сад и пред почеток на земање антибиотик. Ако веќе пиете антибиотик, кажете го тоа во лабораторијата и на лекарот.
ЕКГ, преглед кај интернист и снимања
Покрај лабораториските анализи, лекарот може да побара и други наоди. Во зависност од возраста, здравјето и видот на зафатот, тоа најчесто се ЕКГ или преглед кај интернист, а кај некои зафати и ултразвук или друго снимање.
Ако се лекувате од хронична болест, на пример на срцето, белите дробови или штитната жлезда, или од шеќерна болест, понесете го и последниот извештај од вашиот специјалист. Анестезиологот може да побара и понов наод.
Лабораторијата се наоѓа во зградата на Болница Маја, на Византиски булевар 39 во Ниш, а анализите од овој текст се во ценовникот на лабораторијата. Каде можете да ги направите анализите, ЕКГ и снимањата за вашиот зафат, прашајте при закажувањето.
Што да направите со наодите?
Сите наоди ставете ги во една папка и понесете ги на предоперативниот преглед и на денот на прием:
- Лабораториски наоди, сите страници.
- ЕКГ и извештај од интернист, ако се барани.
- Снимки со извештај, а снимките и на диск, ако го имате.
- Претходни отпусни листи и извештаи од специјалисти.
- Список на лекови со дози и список на алергии.
Ако на наодот видите вредност означена како покачена или намалена, не ја менувајте терапијата сами и не го одложувајте јавувањето кај лекарот до денот на операцијата. Јавете се во болницата и прашајте дали лекарот треба да го види наодот порано.
Што уште да спакувате за денот на прием, прочитајте во статијата што да понесете во болница за операција.
Информациите во текстот се од општ карактер и не го заменуваат прегледот кај лекар.

