Операција на проширени вени во Ниш

Вените на нозете ја враќаат крвта кон срцето. Во нив има мали залистоци што спречуваат крвта да тече наназад. Кога залистоците во површинските вени не се затвораат добро, крвта се задржува, а вените се шират и стануваат видливи и извиткани. Ваквите вени се нарекуваат проширени вени на нозете или варикозни вени.

Операцијата на проширени вени ја затвора или ја отстранува површинската вена што не работи како што треба. Најчесто тоа е големата или малата сафенска вена и нејзините гранки. Крвта потоа продолжува низ здравите вени, пред сè низ длабоките вени на ногата, кои го носат најголемиот дел од крвта од нозете. Во Болница Маја зафатот се прави во рамките на васкуларната хирургија.

Одлуката за операција се донесува по прегледот кај васкуларен хирург и доплер ултразвукот на вените на нозете. Проширените вени не се секогаш причина за операција.

Хирургот најчесто предлага зафат кога доплерот ќе покаже дека крвта тече наназад низ површинската вена, а притоа постојат тегоби или промени како што се:

• чувство на тежина и замор во нозете, особено по подолго стоење
• оток околу глуждовите кон крајот на денот
• ноќни грчеви во листовите
• промена на бојата на кожата, екцем или стврднување на кожата на потколеницата
• рана на потколеницата што бавно зараснува
• повторено воспаление на површинска вена или крварење од проширена вена

Овие тегоби може да имаат и други причини, на пример болести на срцето, бубрезите или артериите, па секогаш ги проценува лекар.

Кај дел од пациентите доволно е да носат компресивни чорапи, повеќе да се движат и да доаѓаат на редовни контроли. Јачината на чорапите ја одредува лекарот, по проверка на циркулацијата во артериите на нозете, бидејќи при послаб проток во артериите силната компресија може да штети.

Зафатот најчесто се одложува за време на бременоста и извесно време по породувањето, како и при свежа тромбоза на длабоките вени или воспаление на површинска вена. Ако длабоките вени порано биле запушени или циркулацијата во артериите на нозете е послаба, хирургот посебно проценува дали зафатот е можен. За тоа секогаш одлучува лекарот.

Ова е преглед на методите што денес се користат. Кои од нив се прават во Болница Маја и која метода одговара на вашиот наод, хирургот објаснува на прегледот. Методата ја избира според наодот од доплерот, ширината и текот на вената и општата здравствена состојба.

Затворање на вената со ласер (ендовенска ласерска аблација, EVLA). Преку мал убод на кожата, под контрола на ултразвук, во вената се воведува тенко влакно. Топлината од ласерот ја затвора вената однатре. Најчесто се прави во локална анестезија, преку убод, без хируршки рез.

Затворање на вената со радиофреквенција (RFA). Принципот е ист како кај ласерот, но вената ја затвора тенок катетер што се загрева со радиофреквентна енергија.

Класична операција. Вената се подврзува во препоната или зад коленото и се отстранува преку мали резови. Најчесто се прави во спинална или општа анестезија. Се користи и денес, на пример кога вената е многу широка или извиткана.

Отстранување на гранките преку убоди (флебектомија). Проширените странични гранки се отстрануваат преку убоди од неколку милиметри, често заедно со некоја од горенаведените методи.

Склеротерапија. Во помала вена или во капиларите се вбризгува средство што ги затвора. Се прави амбулантски, најчесто без анестезија.

Постојат и други методи, на пример затворање на вената со медицински лепак.

На прием се доаѓа во времето договорено со болницата, со наодите и со списокот на лекови. Се проверува документацијата, лекарот уште еднаш разговара со вас за зафатот и се потпишува согласност за зафатот.

Пред зафатот хирургот, со помош на ултразвук, најчесто додека стоите, го обележува на кожата текот на вената и гранките што се лекуваат. Потоа следи анестезијата: при затворање на вената однатре најчесто локална, при класична операција најчесто спинална или општа.

По зафатот на ногата се става еластичен завој или компресивен чорап. По локална анестезија се станува и се шета најчесто по краток одмор. По спинална или општа анестезија се станува дури кога ќе помине дејството на анестезијата, првиот пат со помош на персоналот. Пред отпуштањето добивате писмено упатство, совети за носење на чорапот и термин за првата контрола.

За враќањето дома договорете придружник. На денот на зафатот не возете сами.

Асист. д-р Немања Степановиќ, специјалист по васкуларна хирургија, е во тимот на Болница Маја. Кој го изведува вашиот зафат, дознавате на прегледот. Кога е потребна спинална или општа анестезија, за неа се грижи специјалист по анестезиологија со реанимација.

Секој зафат носи одредени ризици, за кои хирургот зборува на прегледот. По операцијата на проширени вени најчесто се јавуваат модринки, чувствителност и чувство на затегнатост долж лекуваната вена. Овие тегоби најчесто поминуваат за неколку дена до неколку недели.

Поретко се јавуваат намалена чувствителност или трпнење на дел од кожата, што најчесто поминува, а ретко останува трајно, потоа воспаление на површинската вена, потемнување на кожата над вената, насобирање крв под кожата и воспаление на местото на убодот или резот. Ретко се јавува тромбоза на длабоките вени, а многу ретко крвен згрутчок стигнува до белите дробови. Ризикот се намалува со шетање по зафатот, носење компресивен чорап и контрола со ултразвук, а кај дел од пациентите лекарот препишува и лек против згрутчување на крвта.