Операција на простата (TURP) во Ниш

Простатата е жлезда со големина на орев што се наоѓа под мочниот меур и го опфаќа почетниот дел од уретрата. Со годините кај многу мажи постепено се зголемува. Тоа е доброќудно зголемување на простатата, во медицината познато како бенигна хиперплазија на простатата (БПХ), а често се нарекува и аденом на простатата. Зголеменото ткиво може да го стесни мочниот канал и да го отежни празнењето на мочниот меур.

Трансуретралната ресекција на простатата (TURP) е ендоскопска операција. Урологот воведува тенок инструмент (ресектоскоп) низ мочниот канал, ја гледа внатрешноста на екран и со електрична јамка, во мали делови, го отстранува внатрешниот дел од простатата што го притиска каналот. На кожата нема рез.

Кај биполарната TURP, која е наведена во ценовникот за урологија на Болница Маја, струјата поминува меѓу две електроди на врвот на инструментот, а не низ телото на пациентот. За време на зафатот мочниот меур се плакне со физиолошки раствор.

TURP не ја отстранува целата простата. Надворешниот дел од жлездата останува, па контролите кај уролог се потребни и по операцијата, а урологот одлучува и за понатамошните проверки на PSA.

Одлуката за операција се донесува по прегледот кај уролог и дијагностиката, а не само врз основа на големината на простатата. Најчесто TURP се разгледува кај мажи со доброќудно зголемување на простатата (аденом на простатата) кога тегобите со мокрењето значително влијаат на секојдневниот живот, а лековите немаат доволен ефект или не му одговараат на пациентот.

Операцијата се разгледува и кога ќе се појават последици од отежнатото празнење на мочниот меур: повторено задржување на урината поради кое е потребен катетер, инфекции на мочните патишта што се повторуваат, камен во мочниот меур, повторено крварење од простатата или ослабување на функцијата на бубрезите.

Пред одлуката урологот најчесто бара ултразвук на простатата и мочниот меур со мерење на заостанатата урина, урофлоуметрија (мерење на млазот на урината), PSA од крв и анализа на урина. При сомнение за карцином на простатата пристапот е поинаков и за него се разговара посебно.

Во ценовникот за урологија на Болница Маја е наведена биполарна трансуретрална ресекција на простатата (TURP). Ласерската операција на простатата и зафатот со водена пареа не се наведени во ценовникот. Отстранетото ткиво се праќа на патохистолошки преглед. Во ценовникот таа анализа е наведена како „Патохистолошки преглед на ресектат од простата“, а дали е вклучена во цената на зафатот, се потврдува при закажувањето.

Во урологијата постојат и други методи за доброќудно зголемување на простатата: монополарна TURP, ласерски методи (холмиумска ласерска енуклеација, позната како HoLEP, и ласерска вапоризација), зафат со водена пареа, трансуретрална инцизија кај помала простата, како и отворена или лапароскопска операција кај многу голема простата. Кога целта е лекување на карцином на простатата, се прави поинаква операција (радикална простатектомија) или се применуваат други видови лекување. Кај карцином TURP понекогаш се прави само за да се олесни мокрењето.

Пред која било операција кај доброќудно зголемување се разгледуваат и следењето и лековите. Изборот на методата зависи од големината на простатата, наодите, општата здравствена состојба и лековите што ги зема пациентот. Која метода му одговара на конкретниот пациент, проценува урологот на прегледот.

Во договореното време пациентот доаѓа во болница на празен стомак, според упатството што го добива при закажувањето. По приемот анестезиологот уште еднаш ја проверува состојбата на пациентот и се договара за видот на анестезијата. TURP најчесто се прави под спинална анестезија, кога телото од половината надолу е без чувство, а пациентот може да биде буден или лесно приспан. Тогаш пациентот за време на зафатот најчесто не чувствува болка, туку евентуално допир или притисок. Понекогаш зафатот се прави под општа анестезија.

Зафатот најчесто трае околу еден час, а подолго кај поголема простата. На крајот урологот поставува катетер низ мочниот канал. Преку катетерот мочниот меур во првите часови, а понекогаш и денови, се плакне со течност, за да се спречи создавање крвни грутки.

По зафатот пациентот е во болничка соба, каде што се следат општата состојба, урината и болката. Урината во првите денови најчесто е розова. Непријатноста поради катетерот и повремените грчеви на мочниот меур се чести и се ублажуваат со терапија. Катетерот се вади кога урината ќе стане доволно бистра, најчесто по 1 до 3 дена. Пред отпуштањето се проверува дали пациентот мокри самостојно, а урологот дава упатства за опоравувањето дома.

Како и секоја операција, TURP носи одредени ризици, за кои урологот разговара со пациентот пред потпишувањето на согласноста за зафатот.

Честа последица е ретроградната ејакулација: семената течност при оргазам оди во мочниот меур наместо надвор. Се јавува кај повеќето мажи по TURP и најчесто останува трајно. Чувството на оргазам најчесто е зачувано, но оваа последица е важна за мажите што планираат потомство.

Во првите недели често се јавуваат печење при мокрење, крв во урината и често, итно мокрење. Кај некои мажи честото и итното мокрење се смирува дури по неколку месеци. Операцијата не мора да ги отстрани сите тегоби, особено ако мочниот меур е ослабен од долготрајното отежнато празнење.

Поретко се јавуваат крварење поради кое е потребна трансфузија или повторен зафат, инфекција и неможност за мокрење по вадењето на катетерот, кога катетерот се враќа за извесно време. Поретки се и неволното истекување на урина, кое најчесто е привремено, а ретко трајно, стеснувањето на уретрата или на вратот на мочниот меур и ослабувањето на ерекцијата. Ретко се јавуваат и нарушување на нивото на натриум во крвта поради впивање на течноста за плакнење (TUR синдром), како и компликации на срцето или крвните садови, на пример крвна грутка во вена на ногата. За ризиците од анестезијата посебно разговара анестезиологот.

Во отстранетото ткиво понекогаш се пронаоѓа карцином на простатата за кој претходно не се знаело, па патохистолошкиот наод е важен за понатамошниот план. Со текот на годините преостанатото ткиво на простатата може повторно да порасне, па дел од мажите по повеќе години имаат потреба од повторен зафат.