Кршење камен во бубрегот, мочоводот (уретерот) и мочниот меур во Ниш

Литотрипсијата е кршење камен во мочните патишта на ситни делови, за да можат да се извадат или да излезат со урината. Каменот најчесто настанува во бубрегот, кога минералите од урината се таложат и се спојуваат. Може да остане во бубрегот или да премине во мочоводот (уретерот). Каменот во мочниот меур може да дојде од бубрегот, но кај возрасните почесто настанува во самиот меур, кога тој не се празни целосно, на пример поради зголемена простата. Во секојдневниот говор овој зафат често се нарекува и операција на камен во бубрег.

Кај ендоскопскиот зафат урологот низ мочниот канал воведува тенок инструмент со камера и доаѓа до каменот. Низ инструментот се доведува извор на енергија, најчесто ласер, кој го крши каменот на делови или во ситен прав. Поголемите делови можат да се извадат со мала кошничка, а ситните излегуваат со урината во деновите по зафатот. На кожата не се прави рез.

Зафатите за кршење камен се наведени во ценовникот за урологија на Болница Маја во Ниш, на Vizantijski bulevar 39.

Не мора секој камен да се крши. Помалите камења често излегуваат сами, со следење и терапија што ја одредува лекарот. Кршење камен најчесто се разгледува кога:

• каменот е преголем за да излезе сам
• каменот подолго време стои на истото место и покрај лекувањето
• каменот го попречува истекувањето на урината од бубрегот
• се повторуваат силни болки или инфекции на мочните патишта
• каменот во меурот предизвикува тегоби при мокрење

Одлуката се донесува по прегледот кај уролог и снимањето. Најчесто се прави ултразвук, а често и скенер (МСКТ) без контраст, кој ги покажува точната големина и положба на каменот. Снимањата можат да се направат и во Радиологија Маја, на истата адреса.

Покачената температура и морниците со болка во слабината, како и неможноста за мокрење, се причина за итен преглед без одлагање, во најблиската служба за итна помош. Кога каменот е придружен со инфекција и застој на урината, најпрво се обезбедува истекување на урината (со стент или со нефростома, тенка цевчица низ кожата во бубрегот) и се лекува инфекцијата, а каменот се крши подоцна.

Изборот на методата зависи од големината, бројот, тврдината и положбата на каменот, од градбата на мочните патишта и од општата здравствена состојба. Во ценовникот за урологија на Болница Маја се наведени FURS ласерска литотрипсија, кршење камен во мочоводот (уретерот), ендоскопска литотрипсија, литотрипсија на камен во мочниот меур и литотрипсија на камен според големината (до 1,5 см, над 1,5 см и камен со голема маса). Општо земено, ендоскопските пристапи изгледаат вака:

• Уретероскопија: тенок инструмент низ мочниот канал и меурот доаѓа до каменот во мочоводот, каде што каменот се крши, а деловите се вадат.
• FURS (флексибилна уретерореноскопија): флексибилен инструмент влегува во внатрешноста на бубрегот, па со ласер се кршат и камењата во бубрегот.
• Литотрипсија на камен во мочниот меур: инструментот се воведува низ мочниот канал во меурот, каде што каменот се крши, а деловите се исплакнуваат. Урологот проверува и зошто настанал каменот (на пример поради зголемена простата), бидејќи без лекување на причината каменот во меурот често повторно се создава.

Кај камен со поголема маса зафатот обично трае подолго, а понекогаш се прави во два наврата. За многу големи камења во бубрегот постојат и други пристапи, на пример низ мал рез на грбот (перкутана нефролитотомија). Тој пристап не е наведен во ценовникот на Болница Маја. Која метода стои зад која ставка од ценовникот и кој пристап одговара во вашиот случај, урологот објаснува на консултацијата.

На денот на зафатот доаѓате на празен стомак, во договореното време, со наодите и снимките. По приемот се проверуваат наодите, а анестезиологот разговара со вас за анестезијата.

Зафатот најчесто се прави под општа или спинална анестезија. Урологот го воведува инструментот низ мочниот канал, го пронаоѓа каменот и го крши. На крајот, по потреба, се поставува привремен стент или катетер.

По зафатот останувате под надзор на медицинскиот персонал додека не престане дејството на анестезијата. Катетерот, ако е поставен, најчесто се вади набргу по зафатот. При отпуштањето добивате писмено упатство, терапија и термин за контрола, а ако е поставен стент, и датум за негово вадење. Дома се враќате со придружба, без возење автомобил истиот ден.

J-J стентот е тенка, мека цевчица што се поставува од бубрегот до мочниот меур. Овозможува урината непречено да истекува од бубрегот додека мочоводот се опоравува од отокот по зафатот. Не се поставува секогаш; за тоа одлучува урологот за време на зафатот.

Додека се носи стентот, можат да се јават почесто мокрење, нагон за мокрење, непријатност во слабината при мокрење и повремено розова урина. Стентот најчесто се носи од неколку дена до неколку недели. Се вади со кратка постапка низ мочниот канал.

Стентот не смее да остане во телото подолго од рокот што ќе го одреди лекарот: стент што ќе остане предолго може да се обложи со наслаги од каменец, да предизвика инфекција и да го оштети бубрегот. Затоа е важно терминот за вадење да биде закажан и запишан. Во ценовникот за урологија поставувањето и вадењето на J-J стентот се наведени како посебни ставки; дали во вашиот случај се вклучени во цената на зафатот, урологот објаснува пред зафатот.

Како и секој зафат, кршењето камен носи одредени ризици. Најчесто се минливи: крв во урината, печење и болка при мокрење, непријатност поради стентот. Поретко се јавуваат инфекција на мочните патишта со покачена температура, заостанати делови од каменот или повреда на ѕидот на мочоводот. Ситните делчиња најчесто излегуваат со урината во деновите по зафатот. Ако на контролната снимка останат поголеми делови, урологот може да предложи повторен зафат.

Ретко се јавуваат потешка инфекција што преминува во крвта (сепса) и бара итно лекување во болница, како и подоцнежно стеснување на мочоводот. Понекогаш мочоводот е претесен за инструментот: тогаш се поставува стент, а каменот се крши во друг зафат, по една до неколку недели, според проценката на урологот. Постојат и општи ризици од анестезијата, за кои зборува анестезиологот. Урологот на консултацијата ги објаснува ризиците во вашиот случај и како се намалуваат.

Цената зависи пред сè од местото и големината на каменот и од методата. Во ценовникот за урологија на Болница Маја посебно се наведени FURS ласерска литотрипсија, ендоскопска литотрипсија, камен до 1,5 см, камен над 1,5 см, камен со голема маса, камен во мочоводот и камен во мочниот меур (мал, среден и голем). Цените на основните зафати се во табелата подолу.

Повторениот зафат (реинтервенција) има посебна ставка во ценовникот за урологија, како и поставувањето и вадењето на J-J стент. Што точно влегува во цената во вашиот случај, дознавате по прегледот кај уролог и увидот во снимките.